GEOGRAFSKE , GEOMORFOLOŠKE I HIDROGRAFSKE KARAKTERISTIKE

 

GEOGRAFSKI POLOŽAJ

 

Izvorište  termomineralne vode ''Gata''  kao  i  istoimeno lječilište  locirano  je  u ekološki očuvanoj sredini, 18 km od grada Bihaća  na  putu  Bihać - Cazin, a 20 km od

Regionalnim  putem Bihać-Cazin  lječilište  je  povezano  sa  magistralnom  saobraćajnicom  Sarajevo-Bihać-granični  prelaz  Izačić.  Na  taj  način   liječilište  ostvaruje  dobru  komunikacijsku  povezanost  kako  prema  unutrašnjosti  BiH  tako  i  prema  susjednoj  Republici  Hrvatskoj.
''Gata''  se  nalazi  na  nadmorskoj  visini  od  260 do  280 m.n.m.,  u  ravničarskom  dijelu  terena  koji  se  nastavlja  prema  Cazinu.  Najviša  kota  je  Veliki  Bisovac  498 m.n.m.,  dok  je  ostali  dio  terena  znatno  niži  i  blago  zatalasan.

    Bitna  karakteristika  lječilišta  ''Gata''  kada  je  riječ  o  njegovom  položaju  je  i  blizina  Nacionalnog parka  ''Una'' (BiH)   kao  i  Nacionalnog  parka  ''Plitvička  Jezera''  (RH),  tako  da   su  usluge  lječilišta  dostupne  brojnim  domaćim i  stranim  turistima  koji  posječuju  ovo  područje.

 

GEOMORFOLOŠKE  KARAKTERISTIKE

 

Predmetno  područje  se  nalazi  sjeverozapadno  od  planine  Grmeč  u  ravničarskom  dijelu  terena  koji  pripada  zaravni  u  okviru  unsko-koranske  kotline.  Zaravan  se  prostire  u  smjeru  toka  rijeke  Korane  sve  do  grada  Slunja (RH). Ona  je  mjestimično  široka  do  10 km  a  ukupna  površina  iznosi  oko  60 km2.  Na  toj  zaravni  javljaju  se  vrtače  koje  dreniraju  vodu  prema  izvorima. Nadmorska  visina  se  kreće  od  260 do 280 m.n.m.  Najviša  kota  terena  je  Veliki  Bisovac  sa  498 m.n.m.  dok  je  ostali  dio  terena  znatno  niži  i  blago  zatalasan.

 

HIDROGRAFSKE  KARAKTERISTIKE

 

Predmetno  područje  u  hidrografskom  aspektu  pripada  slivu  rijeke  Korane  koja  nastaje  kod  Plitvičkih  jezera (RH),  jednim   dijelom  protiče  kroz  BiH  a  zatim  ponovo  prelazi  u  Republiku  Hrvatsku  gdje  se  ulijeva  u  rijeku  Kupu  kod  Karlovca.

Na  lokalnom  nivou  kroz  Gatu  protiče  nekoliko  potoka  kao  što su  potoci  Toplica, Gatica i Kozilar.   Potok  Toplica  je  dug  oko 10 km. Nastaje  ispod  sela  Vrste  a  ulijeva  se  u  rijeku  Koranu.  Paralelno  sa  potokom  Toplica  teče  potok  Gatica  koji  drenira  stijenske  mase  izgrađene  od  krednog  fliša.  U  njega  se  uliva  više  manjih  potoka  i  potočića  koji  u  gornjem  dijelu  čine  jednu  širu  lepezu.  Kroz  Gatu  protiče  i  potok  Kozilar  na  kome  su  vršena  hidrološka  osmatranja  i  dobijen  prelivni  proticaj  od  70 l/s max.  i  7 l/s  min.

 

HIDROMETEOROLOŠKE KARAKTERISTIKE

Prikaz osnovnih klimatske karakteristike je dat na osnovu raspoloživih podataka za MS Bosanska Krupa i MS Bihač, kao najbliže meteorološke stanice razmatranog područja.  
Općenito, klima ovog područja je povoljna, sa umjerenom vlažnošću, umjerenim temperaturama, znatnim osunčanjem i bez jakih olujnih vjetrova.

 

Temperature zraka

Za šire područje  termički režim zraka ima kontinentalne odlike koje karakteriziraju topla ljeta. Najtopliji je mjesec juli, sa visokim srednjim temperaturama 21oC,  a godišnja  amplituda temperatura (razlika između maksimalnih i minimalnih srednjih temperatura) pokazuje  vrijednosti od 20,6oC. Za područje kantona vrijednosti srednje temperature u julu su zabilježene 20 – 220 C a godišnje kolebanje 20 – 230 C.
Isto tako, srednje godišnje temperature zraka su relativno visoke i iznose 10,2 – 11,40C.
Takođe, karakterističan je vrlo skokovit prelazak temperatura između zime i proljeća (III 5,6o - IV 11,1oC)  kao i između jeseni i zime (16o - IX 11,2oC - X).
Pojava niskih temperatura vazduha u aprilu i martu ukazuje na pojavu kasnih mrazeva.Trajanje bezmraznog perioda je na području kantona zabilježeno od 174 do 206 dana, što znači da je pojava mraza moguća gotovo 6 mjeseci, posebno u višim područjima.
Maksimalno vrlo visoke temperature vazduha u ljetnim mjesecima (VI, VII i VIII) 25o - 27,8o i 27oC) ukazuje na kontinentalnost područja koje je otvoreno intenzivnim peripanonskim  sjevernim uticajima.

 

Oborine

Blizina doline Une i bihačke kotline, koja povezuje područja koja su karakteristična po umjereno-kontinentalnoj klimi na jugu u jugozapadu i sa područjima koja su karakteristična po kontinentalnoj klimi na sjeveru i sjeveroistoku značajno utiće i na mikroklimu užeg područja.
Mjesečne i srednje godišnje oborine pokazuju da područje po ovom parametru pripada umjereno-kontinentalnoj klimi odnosno ima kontinentalni pluviometrijski režim modifikovan maritimnim uticajem.
Srednja vrijednost godišnjih oborina je 1245 mm/god. Jesen i proljeće predstavljaju vlažne periode godine i zajedno imaju 723 mm oborina, a ljeto i zima sa ukupnom količinom oborina od 522 mm predstavljaju suhlje periode godine. Relativna vlažnost vazduha je u uskoj vezi sa padavinama i temperaturama vazduha, velika je u jesen i zimu, a mala u proljeće i ljeto. 
Na području kantona su evidentirane oborine od 1000 do 1300 mm a za MS Bihać ta vrijednost iznosi 1306 mm/god.
Karakteristična je ujednačena godišnja distribucija  mjesečnih oborina Pmaks/Pmin = 1,62.
Broj dana sa snježnim pokrivačem iznosi 40 – 60 dana a po visini se povečava i do 90 dana. Prosječna visina snijega iznosi 30-40 cm.
Godišnja raspodjela oblačnosti pokazuje da je zima oblačniji period godine a u ljetnom periodu oblačnost iznosi 50%, što uslovljava relativno veliko trajanje osunčanosti u ovom području. Godišnji prosjek trajanja sunca  na području kantona iznosi1772 do 1970 sati. Svakako da je najduža osunčanost u julu (8,9 sati/dan) a najmanja je u decembru (1,5 sati/dan).
 

 

 

Dijagram srednjih vrijednosti temperatura i padavina